Thiệp cưới ngày nay có thể được in bằng nhiều phương pháp khác nhau. Tuy nhiên, lịch sử và nguồn gốc của thiệp cưới lại liên quan mật thiết đến sự phát minh ra máy in. |
|
Thiệp cưới
là một lá thư trang trọng gửi đến nhiều vị khách để mời họ tham dự lễ
cưới. Thiệp cưới được gửi trước ngày cưới từ 4-6 tuần để thông báo thời
gian buổi lễ. Nhờ đó, các khách mời có thể sắp xếp đến tham dự. Thời
trung cổ, đám cưới ở Anh đã được thông báo bằng lời nói. Một anh rao tin
được sử dụng để đi dọc các tuyến phố để thông báo về đám cưới thay cho
thiệp cưới. Hơn nữa, do nạn mù chữ, thông lệ gửi thiệp cưới có nguồn gốc
từ tầng lớp quý tộc. Các gia đình thường triệu tập các tu sĩ, những
người có nhiều kỹ năng trong nghệ thuật thư pháp để chuẩn bị lời mời
giúp họ. Những thiệp cưới này được niêm phong bằng sáp và thường mang
theo huy hiệu hoặc hình dấu cá nhân…
Johannes Gutenberg (khoảng năm 1390 – 3 tháng 2 năm 1468), là một công nhân đồng thời là một nhà phát minh người Đức.
�"ng trở nên nổi tiếng vì phát minh ra phương pháp in dấu vào năm những
năm 1450. Trong kĩ thuật này, mực được in đơn giản lên giấy nên thiệp
cưới ngày đó còn kém chất lượng. Ngoài ra, truyền thống thông báo đám
cưới qua báo chí cũng trở nên phổ biến trong thời gian này. Năm 1642,
thuật in khắc lên mặt kim loại của Ludwig von Siegen ra đời đã góp phần
cải thiện chất lượng thiệp cưới, giúp chúng tiếp cận tầng lớp trung lưu
mới nổi.
Kỹ thuật in khắc yêu cầu một nghệ nhân “viết tay” văn bản dạng đảo ngược lên một tấm kim loại bằng dụng cụ khắc. Sau đó tấm kim loại này được dùng để in thiệp cưới. Khi in, thiệp cưới được giữ cho khỏi nhòe nhờ 1 tờ giấy lụa mỏng đặt bên trên. Cách thức truyền thống này vẫn được sử dụng cho đến ngày nay. Thời đó, nội dung của thiệp cưới đã bắt đầu phức tạp hơn. Trên thực tế, tên của mỗi khách mời được in riêng trên thiệp cưới.
Năm
1978, Alois Senefelder phát minh ra thạch bản. Với sự trợ giúp của kỹ
thuật hiện đại, người ta đã có thể sản xuất loại mực rất sắc nét mà ko
cần sử dụng phương pháp in khắc. Trên thực tế, điều này đã dẫn tới sự
xuất hiện của một thị trường thiệp cưới đại trà thực thụ. Tuy nhiên, do
sự thiếu tin cậy của hệ thống bưu chính non trẻ, thiệp cưới vẫn thường
được những người đưa thư cưỡi ngựa gửi đi. Để giữ thiệp cưới khỏi bị hư
hại, người ta đã sử dụng 2 lớp phong bì.
Truyền
thống này thậm chí vẫn còn được tiếp tục đến ngày nay. Tuy nhiên, nguồn
gốc của những tấm thiệp cưới in thương mại đã có từ thời kì ngay sau
chiến tranh thế giới II. Trong thời gian này, phong trào dân chủ kết hợp
với sự tăng trưởng công nghiệp nhanh chóng đã khiến quần chúng có thể
bắt chước theo phong cách sống của tầng lớp thượng lưu. Hơn nữa, các
nhân vật tiếng tăm như Amy Vanderbilt và Emily Post cũng bắt đầu tư vấn
cho những ngươi bình thường về phong cách sống.
Ngoài
ra, việc sử dụng thiệp cưới càng được ưa chuộng hơn bởi sự phát triển
của phép nhiệt kí. Mặc dù in nhiệt ko mịn và nổi bật như in khắc, nhưng
nó là phương pháp ít tốn kém để hoàn thành kiểu in nổi. Kết quả, kỹ
thuật này thường được gọi là phương pháp in khắc cho người nghèo. Không
giống như in khắc truyền thống, phương pháp này tạo ra những chữ cái nổi
và sáng trên thiệp cưới mà không cần ấn mạnh vào mặt giấy. Nhờ vậy, thiệp cưới vừa in vừa khắc rốt cuộc đã có mức giá phải chăng cho tất cả
mọi người.
Vào
thời nhà THANH người Trung Hoa phát minh ra cách "In Bằng Màn Lưới" tức
in Lụa ngày nay. Họ lấy một thỏi đồng nướng nóng, dập cán cho thật
phẳng và mỏng.Họ khéo léo đục khoét "Trổ" những chi tiết, chũ hình theo
mẫu để cho mực xuyên qua bên dưới, gọi là cái "Rập" lấy mực dấm phết lên
chổ "Trổ" mực xuyên qua phía dưới dính vào tấm giấy phía dưới. Xong tấm
này làm tiếp tấm khác và cứ thế từng tấm từng tấm giấy được in ra nhân
lên kết quả năng suất rất cao và thật đều giống nhau. Với kết quả này
vào thời kỳ đó là một phát minh và là một kỳ công đáng kể.
Họ
chưa chịu ngừng lại ở sự thành công "Trổ Rập" này mà họ luôn luôn mày
mò sáng tạo, họ đóng một khung bằng gỗ, trên đó họ căn lên tấm lướidệt
bằng sợi tóc, rồi cắt các chi tiết chữ, hình bằng giấy dán lên là hoàn
thành công đoạn chế bản "In Bản màn Lưới" Tuy lượm thuộm nhưng việc này
cũng giống như phương pháp in lụa ngày nay. Thể thức và phương pháp in
lúc bấy giờ còn rất là thô sơ.
Đến
năm 1885 ngành "In Lụa" bắt đầu lang truyền sang Châu âu, Anh, Pháp,
Đức, Thụy Sỉ.......Họ cải tiến từ cách đóng khung gỗ cho chắc và không
cong vênh, cách căn lụa cho thật thẳng, cách gắn bản lề khung lụa lên
bàn in, nhất là phương pháp "Chế bản in" cho bền chắc và sắc nét..
Đến
đầu thế kỷ 20 các nước phát triển khắp thế giới đều biết đến "In Lụa".
Sự phát triển sau đó một thời gian bị khựng lại, dậm chân tại chổ vì bị
ảnh hưởng của chiến tranh thế giới lần thứ nhứt In Lụa thời bấy giờ tuy
có mặt ở nhiều nước trên thế giới, nhưng về mặt kỹ thuật chưa thật hoàn
hảo. Mãi đến sau năm 1945 (Sau thế chiến thứ hai) ngành In Lụa mới thật
sự đi vào công nghệ hóa. Châu Âu, Châu Mỹ bắt đầu vươn lên trong lĩnh
vực này, các kỹ sư, kỹ nghệ gia bắt đầu nghiên cứu. Thụy sỹ nghiên cứu
và chế tạo ra Lụa (Hiệu Mony,Nybolt)Anh và Đức chế tạo ra các loại mực
in chuyên dùng cho ngành in lụa. Mỹ có tiếng về phát minh các loại Film
làm chế bản in, Pháp thì rất thành công về màu vẽ và nhũ tương làm chế
bản lụa thủ công, in bông trên vải sợi, tơ lụa như sau:
Trước
tiên phát họa thiết kế (Bản mẫu chính) vẽ bông gì đó, 5,6 hay7 màu tùy
theo yêu cầu, kích cở chiều dài (Thường dựa vào khổ vải) 0.8m hoặc 1,2m.
Chiều ngang từ 0,35m đến 0,45m. Bản mẫu phải phẳng trên mặt bàn dán
dính định vị đừng cho xe dịch. Tiếp theo nấu keo Gum Arabic với nước cho
hòa tan, cho bột màu Pigment vô trộn đều (Màu gì tùy ý, mục đích để khi
tô vẽ dễ phân biệt chổ có và chổ không có tô vẽ)
Màu+Gum
Arabic (Anh) hoặc Arabique (Pháp) đã pha trộn, lấy cây cọ tô vẽ một lớp
lên màn lưới khung lụa (đang chồng lên maquette), nhìn thấy maquette
phía dưới màn lưới- Chỉ chọn tô vẽ một màu nào đó gọi là "Tách màu"
Nghĩa là mỗi một khung lụa chỉ tô vẽ tách lấy một màu duy nhất. Thí dụ:
Khung lụa thứ nhất chỉ tô vẽ phấn "Màu Xanh" Khung lụa thứ hai tô vẽ
tách phần "Màu đỏ"...v...v....
Tô
vẽ tách màu xong chờ cho thật khô, lấy dầu bóng của sơn dầu Bạch Tuyết
tráng đều lên toàn bộ lọt lòng khung đã tô vẽ, chờ dầu bóng khô, mang
khung lụa này "Ngâm nước" khoản độ 10 phút, lấy bông gòn chà nhẹ, bột
màu tô vẽ bị thấm nước nhanh chóng tan rã hết, còn lại phần dầu bóng-
Bấy giờ khung lụa có hai phần. Phần bít để cản không cho mực xuyên qua
bên dưới-Phần còn lại có khoảng trống thông suốt để cho mực xuyên qua
xuống phía bên dưới-Dính lên sản phẩm. Đến đây coi như đã hoàn thành
việc "Chế Bản Lụa" sẳn sàn chuyển qua khâu in.
Đầu
thập niên 1950 phương pháp làm chế bản lụa để in bông trên vải sợi, tơ
lụa nêu trên (sáng chế của Pháp) được ông PHẠM ĐẠT TIẾN (1913-1962) �"ng
tốt nghiệp Kỹ Sư bên Pháp, nhưng không thích ê-tô mỏ lếch mà yêu nghề
in lụa từ Pháp về Việt Nam - Mở xưởng in bông ở Sài gòn.Chuyên gia công
in bông cho nhiều hảng dệt vải khắp Sài gòn-Chợ lớn. Ngoài việc in bông
trên vải gia công, ông Tiết còn in nhiều mặt hàng khác như: Tặng phẩm,
quà lưu niệm,Thiệp giáng sinh,Thiệp chúc tết, Thiệp cưới, Lịch treo
tường,, giỏ xách, túi du lịch, kiếng thủy tinh, Chai, Ly, Lọ, Bao bì
giấy và nhiều mặt hàng khác.......v...v....
Và ngành in lụa hiện nay đã áp dụng rất phổ biến tại Việt Nam
trong việc in thiệp cưới. Nhưng với hạn chế về mặt thủ công, về con
người, về khí hậu …in lụa đã rất lạc hậu. Chất lượng bản in thiệp cưới
không đồng đều, không sắc nét, tốc độ chậm lại hay bẩn.
Đây là phương pháp in phổ biến nhất và cũng phương pháp in được nhắc đến nhiều nhất đối với những người làm design thiết kế.
Nguyên lý của phương pháp in này đơn giản nhưng khó hình dung nếu chưa được tay sờ mắt thấy "hiện vật".
In
offset là phương pháp in theo nguyên lý in phẳng, tức là trên khuôn in
hình ảnh, chữ viết và những vùng không in đều có độ cao bằng nhau (khi
nhìn lên bề mặt tấm bản in ta chỉ thấy nó... phẳng lì như tờ giấy, chả
thấy chìm nổi gì hết). Người ta đã ứng dụng sự đẩy nhau giữa dầu và
nước. Khuôn in làm từ một tấm nhôm mỏng (khoảng 0.25mm), trên khuôn in,
phần trắng (không in) có bề mặt là nhôm, còn phần tử in (hình ản, chữ
viết) được cấu tạo từ một lọai nhựa đặc biệt gọi là nhựa diazô. Lớp nhựa
này có tính chất hút dầu, đẩy nước, và mực in offset là loại mực (có
gốc) dầu. Trong quá trình in, trước tiên bề mặt khuôn in đuợc chà một
lớp nước mỏng, lớp nước này sẽ dính ướt vào vùng không in (chính là lớp
nhôm đó). Sau đó khuôn in mới được chà mực. Vì mực có gốc dầu nên nó
không thể dính vào phần trắng trên khuôn in (đang dính nước) được, mà
chỉ bắt dính lên phần tử in là nhựa diazo ưa dầu mà thôi. Chính vì vậy
dù khuôn in phẳng lì nhưng khi chà mực, mực nó không chà... tùm lum lên
bề mặt khuôn mà chỉ truyền đúng vào phần tử in tạo thành hình ảnh, chữ
viết trên bề mặt khuôn in mà thôi. Và sau đó, khi ép in lên bề mặt vật
liệu in sẽ cho ra hình ảnh cần in.
Vì sao gọi là offset (offset = truyền qua): khi in bản in không ép trực tiếp lên giấy hay vật liệu in như những phương pháp in khác mà sẽ được ép lên bề mặt một tấm cao su, sau đó tấm cao su này mới được ép lên bề mặt giấy. Việc này nhằm tạo ra sự truyền mực tối ưu nhất (truyền từ bề mặt cứng --> mềm --> cứng).
Hiện
nay, tất cả các sản phẩm của Thiệp cưới Cung Hỷ đều sử dụng máy in
offset. Chất lượng bản in vô cùng sắc nét, tinh xảo, đã đáp ứng được mọi
khách hàng khó tính nhất.
www.thiepcuoicunghy.com |
Chủ Nhật, 4 tháng 3, 2012
Quá trình phát triển của Thiệp cưới
Đăng ký:
Nhận xét (Atom)